Rabat Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğimizden alınan yazılarda, ülkede kullanılacak yüksek bağ çubuklar ve kangal demir, çelik ürünler ve sandviç paneller ile ilgili 16 Fas standardının uygulanmasını zorunlu hale getiren 7851.24 sayılı Kararnamenin 2 Mayıs 2024 tarih ve 7296 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olduğundan bahisle, Fas Sanayi ve Ticaret Bakanlığının konuyla ilgili duyurusunda sözkonusu Kararnamenin 2 Ağustos 2024'ten itibaren yani Resmi Gazetede yayımlanmasından üç (3) ay sonra yürürlüğe gireceğinin bildirildiği, bu itibarla Bakanlığın ilgili firmaların Kararname hükümlerine uyulmasına yönelik gerekli tedbirleri alması için çağrıda bulunduğu bildirilerek ve ürünlerle ilgili olarak ülkede halihazırda geçerli olan zorunlu standartların genel listesine Bakanlığın aşağıdaki internet sitesinden ulaşılabildiği ifade edilmiştir: https://www.mcinet.gov.ma/sites/default/files/inline-files/liste%20NMO%20et%20reglementation%20tech nique%20V%2010-05-2024.pdf

Müteakip aşamada, Fas piyasasına arz edilecek betonarme armatürleri (kangal yahut düz, yüksek mukavemetli), yassı, sıcak/soğuk haddelenmiş çelik ürünler, kaplamalı çelik ürünler ve sandviç paneller gibi birçok ürün grubu için toplamda 16 adet «NM» işaretinin («Norme Marocaine», «Fas Standardı») ilgili prosedürle temin edilmesini zorunlu kılan değişiklik sonrasında, sandviç paneller, yassı çelik ve uzun çelik ürünlerinin Fas piyasasına girmelerinde takip eidlecek süreç hakkında Fas Standartları Enstitüsü (İMANOR')dan Rabat Müşavirliğimizce temin edilen aydınlatıcı bilgiler aşağıda iletilmektedir.

Buna göre, NM EN 14509 nolu standarda tabi olan sandviç panel üreticilerinin sözkonusu ürünlerini Fas pazarına arz edebilmeleri için, anılan standarda uygunluk sertifikasını Fas Standartlar Kurumu IMANOR'dan Özel Sertifikasyon Kurallarında (RCNM 039) öngörülen koşullara göre almaları gerekmektedir. Yassı çelik ve uzun çelikler için ise RCNM 028 Rehber Belgesinin esas alınması gerektiği ifade edilmiştir.

Yabancı üreticilerden alınan sertifikasyon/belgelendirme taleplerinin kabulünün değerlendirilmesinde, Fas Standartlarına Ulusal Uygunluk Markasını («NM» İşareti) düzenleyen «Genel Kurallar» uyarınca, öncelikle aşağıdaki koşulların yerine getirilmesi şart koşulmaktadır:

-Fas'ta Yerleşik Temsilcinin Varlığı: Başvuran yabancı ihracatçı firmanın, Fas yasalarına göre kurulmuş firma tüzel kişiliğine sahip Fas'ta yerleşik bir yasal temsilcisinin bulunması gerekmektedir.

Yeni düzenlemede öngörülen Faslı temsilci firmanın ihracata konu ürünlerle "ilgili" bir alanda faaliyet göstermesinin şart olduğu bildirilmiştir.

-NM İşaretinin İlgili Ülkeye Erişim Sırasında Tanınıyor Olması: NM sertifikalı Fas ürünlerinin, sertifikasyon talebinde bulunan üreticinin yerleşik olduğu ülkeye erişimde sözkonusu NM sertifikasının tanınmasıyla ilgili zorluklarla karşılaşmıyor olması gerekmektedir.

-Üretici Ülkenin Sertifikasyon Kuruluşu ile Anlaşma: Başvuran üreticinin bulunduğu ülkedeki resmi bir sertifikasyon/belgelendirme kuruluşu ile Ortaklık Anlaşması yapılması. Bu kuruluş, IMANOR adına, NM işaretinin kullanımının ilgili kurallara uygunluğunu temin edecek ve Fas'a yönelik sertifikalı ürünlerin yüklenmesinden önce uygunluğunun değerlendirilmesinden sorumlu olacaktır. Sözkonusu kuruluş, üreticinin ülkesinde piyasaya erişim konusunda yetkili kurum tarafından akredite edilmiş bir sertifika kuruluşu olmalıdır. Ancak, üretim tesisindeki ilk değerlendirme, yılda iki defa yapılan izleme ve takip değerlendirmeleri ve bunun yani sıra Fas pazarına girişinden önce ürünlerin uygulanan standartlara uygunluğunun onaylanması IMANOR kurumunun kendisi tarafından sağlanacaktır.

-Otokontrol Sistemi Uygulanıyor Olması: Ürünlere yönelik NM sertifikasyon kurallarına (RCNM039) (RCNM 028) uygun olan, sertifikasyon talebi tarihinden en az 6 ay önce operasyonelliği geçerli olan bir kendi kendini kontrol (otokontrol) sisteminin uygulanıyor olması şart koşulmaktadır.

Bunun yanında, Fas tarafınca, IMANOR'un, sertifikasyon süreci kapsamında sadece üreticinin kendisini yahut Fas'taki yasal temsilcisini muhatap olarak kabul edeceği vurgulanmıştır.

Sandviç Paneller için NM Sertifikasyon Kuralları (Règles de Certification NM des Panneaux Sandwiches) ile ilgili IMANOR rehber belgesinin linki aşağıda verilmektedir: https://www.imanor.gov.ma/wp-content/uploads/2024/08/RCNM039-Regles-de-Certification-NM-des-Panneaux-Sandwiches.pdf

NM İşareti Genel Kuralları (Règles Générales de la marque NM) belgesinin linki ise şu şekildedir: https://www.imanor.gov.ma/wp-content/uploads/2016/08/R%C3%A8gles-G%C3%A9n%C3%A9rales-de-la-marque-NM.pdf

Rabat Ticaret Müşavirliğimizce Bakanlığımıza iletilen son yazıda ise ülke piyasasına girecek filmaşin ürünü hakkında da bir mevzuat değişikliğinin yapılığının, Fas Sanayi ve Ticaret Bakanlığının 24 Ekim 2024 tarihli kamuoyu duyurusu ile öğrenildiği belirtilmektedir.

Duyuruda, filmaşine yönelik NM 01.4.080 Fas standardının uygulanmasının artık zorunlu olacağı, değişikliğe ilişkin 2360.24 sayılı Kararnamenin 21 Ekim 2024 tarihli 7345 sayılı Fas Resmî Gazetesinde yayımlandığı, söz konusu standardın Resmî Gazete'de yayım tarihinden üç ay sonra (21 Ocak 2025 tarihinde) yürürlüğe gireceği, ekonomik operatörlerin bu kararnamenin hükümlerine uymak için gerekli önlemleri almalarının beklendiği, standardın IMANOR'dan alınmasının mümkün olduğu ve konu ile ilgili bilgi edinmenin Kalite ve Firmada Güvenlik Departmanıyla e-posta yoluyla irtibata geçilerek (dpcsmg@mcinet.gov.ma) sağlanmasının mümkün olduğu ifade edilmiştir.

Filmaşine ilişkin mevzuat değişikliğinin, yukarıda mezkur diğer ürünlere yönelik mevzuat değişikliğinde olduğu gibi "Fas'ta Yerleşik Temsilcinin Varlığı", "NM İşaretinin İlgili Ülkeye Erişim Sırasında Tanınıyor Olması", "Üretici Ülkenin Sertifikasyon Kuruluşu ile IMANOR arasında Anlaşma" ve "Otokontrol Sistemi Uygulanıyor Olması" şartlarını da beraberinde getirip getirmeyeceği konusunun ilave teyit gerektirdiği, ancak filmaşin için de bu şartların gerekli olmasının hayli olası olduğu, ilk tahlilde Rabat Ticaret Müşavirliğimizce değerlendirilmektedir. Öte yandan, Rabat Ticaret Müşavirliğimizden alınan ve açık kaynaklardan temin edildiği belirtilen ülkede geçerli filmaşin standartlarına yönelik "Rehber Belge" (RCNM037) de ayrıca ilişiktedir.